Thuế TNCN 2026 khi có thu nhập từ nhiều nơi: cách tính và quyết toán theo luật mới

Năm 2026 là năm có nhiều thay đổi lớn nhất về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trong nhiều năm qua. Luật Thuế TNCN 2025 có hiệu lực từ 01/7/2026, nhưng các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Nói cách khác, quyết toán thuế cho thu nhập năm 2026 sẽ tính theo quy định mới.

Với người có thu nhập từ nhiều nơi, như lương từ hai công ty, thù lao hội đồng quản trị, thu nhập cho thuê hay đầu tư, đây là năm cần chú ý nhất khi quyết toán. Bài này tóm tắt các thay đổi chính, rồi đi vào cách tính và những lưu ý khi tự quyết toán.

Giảm trừ gia cảnh tăng

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026:

Mức giảm trừ cao hơn đồng nghĩa với thu nhập tính thuế thấp hơn, đặc biệt có lợi cho người có nhiều người phụ thuộc. Lưu ý: người phụ thuộc cần được đăng ký đúng thủ tục mới được tính giảm trừ.

Biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống 5 bậc

Áp dụng với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú:

Khoảng cách giữa các bậc được nới rộng. Thuế suất cao nhất vẫn là 35%, nhưng chỉ áp dụng với phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng mỗi tháng.

Nhắc lại cách tính: thu nhập tính thuế bằng thu nhập chịu thuế trừ các khoản giảm trừ (giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm bắt buộc, các khoản đóng góp được trừ theo quy định). Thuế được tính lũy tiến từng phần: mỗi phần thu nhập nằm trong bậc nào chịu thuế suất của bậc đó, không phải toàn bộ thu nhập chịu thuế suất của bậc cao nhất.

Người có nhiều nguồn thu nhập cần lưu ý

Thu nhập từ nhiều nơi trả lương

Khi nhận lương từ hai nơi trở lên, mỗi nơi thường khấu trừ thuế riêng và mỗi nơi có thể đã tính giảm trừ gia cảnh. Cuối năm, toàn bộ thu nhập phải được cộng lại để tính thuế theo biểu lũy tiến chung, và giảm trừ gia cảnh chỉ được tính một lần. Kết quả thường là phải nộp thêm. Người thuộc diện này thường phải tự quyết toán với cơ quan thuế, trừ một số trường hợp được ủy quyền quyết toán theo quy định.

Thu nhập không tính theo biểu lũy tiến

Nhiều khoản thu nhập được tính thuế riêng theo từng lần phát sinh, không cộng vào biểu lũy tiến: chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng chứng khoán, đầu tư vốn, nhận thừa kế, quà tặng... Mỗi loại có quy định và thuế suất riêng, và có thể có các trường hợp được miễn. Ví dụ, từ 01/7/2026, nhận thừa kế, quà tặng chịu thuế 10% trên phần giá trị vượt 20 triệu đồng mỗi lần, trong khi bất động sản nhận từ người thân trực hệ thuộc diện miễn thuế. Xem thêm: Sang tên sổ đỏ cho con: nên tặng cho hay để thừa kế?

Năm chuyển tiếp

Vì các mức giảm trừ và biểu thuế mới áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, số thuế đã khấu trừ trong những tháng đầu năm có thể chênh lệch so với số thuế phải nộp cả năm. Phần chênh lệch sẽ được xử lý khi quyết toán. Nên giữ đầy đủ chứng từ khấu trừ thuế từ các nơi trả thu nhập.

Chuẩn bị gì cho kỳ quyết toán

1. Tổng hợp tất cả nguồn thu nhập trong năm và chứng từ khấu trừ thuế tương ứng.
2. Kiểm tra đăng ký người phụ thuộc đã đầy đủ, đúng thời điểm.
3. Rà soát các khoản đóng góp được giảm trừ theo quy định.
4. Tách riêng các khoản thu nhập tính thuế theo từng lần để không cộng nhầm vào biểu lũy tiến.
5. Theo dõi hướng dẫn quyết toán năm 2026 của cơ quan thuế, vì đây là năm đầu áp dụng quy định mới.

Tóm lại

Mức giảm trừ cao hơn và biểu thuế 5 bậc giúp giảm nghĩa vụ thuế cho đa số người làm công ăn lương. Với người có thu nhập cao và nhiều nguồn thu nhập, điều quan trọng là tổng hợp đầy đủ, phân loại đúng và quyết toán đúng hạn, tránh phát sinh tiền chậm nộp.

Bài viết mang tính thông tin chung theo các văn bản có hiệu lực tại thời điểm viết. Quy định có thể tiếp tục được hướng dẫn chi tiết; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc tham khảo chuyên gia thuế cho trường hợp cụ thể.

Nguồn tham khảo

• Biểu thuế 5 bậc, thời điểm áp dụng
• Giảm trừ gia cảnh 2026, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15